Eenvoudig communiceren

Loop je er weleens tegenaan dat je boodschap niet goed aansluit bij rokende (aanstaande) ouders? Het is belangrijk dat je als zorgverlener mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden herkent en je communicatie, materialen en begeleiding zo aanpast dat het beter aansluit bij je cliënt.

 

Laaggeletterdheid/ Beperkte gezondheidsvaardigheden

Een op de drie Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden. Zij hebben moeite met het vinden, begrijpen en toepassen van informatie over gezondheid. Een deel van deze groep mensen is laaggeletterd. Zij hebben moeite met lezen, schrijven en rekenen. In een nieuw hoofdstuk in de e-learning Rookvrije Start wordt binnenkort uitgelegd hoe je laaggeletterden of mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden herkent en hoe je je communicatie en begeleiding kunt aanpassen. Het is altijd belangrijk om voor alle cliënten duidelijke communicatie toe te passen, in het bijzonder voor laaggeletterden.

Hoe bereik je deze doelgroep?

Het Longfonds, Trimbos-instituut en Pharos zijn in 2016 het project PROMISE gestart, met financiering van Fonds NutsOhra (FNO) en het ministerie van VWS. PROMISE testte nieuwe werkwijzen en materialen bij zwangeren en jonge moeders in heel Nederland. Zo ook beeldverhalen en de CO-meter. Lees hieronder meer over deze materialen.

Beeldverhalen

Voor rokende (aanstaande) ouders met beperkte gezondheidsvaardigheden zijn er beeldverhalen ontwikkeld die goed aansluiten op hun leefwereld. Deze verhalen zijn samen met een groep (aanstaande) moeders uit heel Nederland ontworpen. In een beeldverhaal wordt een verhaal verteld aan de hand van afbeeldingen en eenvoudige teksten. Deze beeldverhalen kunnen tijdens het consult uitgedeeld of besproken worden. Er is een beeldverhaal over stoppen met roken tijdens de zwangerschap (voor een zwangere met en zonder partner) en een beeldverhaal over rookvrij blijven na de zwangerschap. Beeldverhalen zijn in elk gesprek en voor iedere rokende vrouw inzetbaar. Voor zorgverleners is er een beknopte handleiding met voorbeeldzinnen voor het gesprek met (aanstaande) ouders en tips voor het inzetten van de beeldverhalen.

Er zijn nu ook geanimeerde versies van de beeldverhalen (zie hiernaast). Deze filmpjes zijn in de toolkit ook beschikbaar in het Arabisch, Berbers en Turks. Tijdens een consult kun je stukjes van deze filmpjes laten zien. Je kunt ook de link van de gehele animatie naar (aanstaande) ouders toesturen. 

 

Reactie zwangere vrouw uit PROMISE-onderzoek:
 “Ik vind dit boekje veel prettiger. Het is een andere folder dan normaal. Deze is persoonlijker en herkenbaar. Dat spreekt mij erg aan. Het boekje erkent hoe moeilijk stoppen met roken kan zijn als je zwanger bent.”
Bestellen
Bestellen
Bestellen

CO-meter

Ook de koolmonoxide (CO)-meter is een visueel hulpmiddel dat ingezet kan worden in het gesprek met rokende vrouwen die zwanger zijn of willen worden (en partners). Het apparaatje laat zien hoeveel CO in de adem van de zwangere vrouwen zit en bij de baby terecht komt. “De CO-meter is super! Het is motiverend als vrouwen stoppen met roken en dat bevestigd te zien bij de volgende controle. Ook partners laat ik blazen en zij zijn ook onder de indruk,” vertelt een verloskundige. 

Heb je interesse in het gebruiken van de CO-meter? Mail dan naar rookvrijestart@trimbos.nl. Of vraag een V-MIS training aan waarbij je nu tijdelijk een gratis CO-meter ontvangt! 

Meer weten? Bekijk de handleiding en instructiekaart.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PiCO Baby Smokerlyzer

" De CO-meter is voor mij echt 'Eureka' "

Verloskundige Ilse Vloothuis uit Amsterdam zet al 3 jaar met veel enthousiasme en voldoening de CO-meter in tijdens het gesprek over stoppen met roken. Haar ervaring met de CO-meter laat zich het beste omschrijven als ‘Eureka’. Ze merkt dat het blazen op de CO-meter veel indruk maakt op de zwangere vrouwen en dat het hen echt motiveert om te stoppen of om rookvrij te blijven. ‘Rokende vrouwen geven aan: Ik wist wel dat roken slecht was voor een baby, maar nu zie je dat ook echt. En vrouwen die gestopt zijn zeggen echt ‘Wat geweldig om dit nu te zien’, vertelt Ilse.

Ilse geeft aan dat vrouwen zich niet gecontroleerd voelen: ‘Zolang je zelf zonder oordeel bent, en dit vrijblijvend aanbiedt, voelen ze zich er alleen maar door gesteund’. Ze verplicht haar cliënten en partners nooit om te blazen. ‘Ik vraag altijd eerst: hoe gaat het ermee? Wat knap dat je al minder bent gaan roken! En vervolgens: Ik heb hier een heel mooi apparaatje liggen waar je gebruik van kunt maken. Ik weet van andere vrouwen dat het hen steunt om dit te doen’. Ze willen dan eigenlijk altijd wel blazen. En tijdens een later consult blazen ze opnieuw. ‘Als ze dan geminderd of gestopt zijn, hebben ze een lagere score. Ik kan ze dan echt laten zien dat de baby nu minder koolmonoxide binnenkrijgt’.

Ilse vraagt partners ook altijd om te blazen. ‘Ook al willen ze daarna niet gelijk stoppen, het zet ze dan toch wel even aan het denken’. Naast partners heeft Ilse zelfs wel eens rokende ouders van de zwangere vrouw laten blazen. ‘Een Turkse zwangere blies in het rood maar rookte zelf niet. Ze woonde in huis bij haar rokende ouders. Ik heb gevraagd of haar ouders mee konden komen naar het consult en zij hebben toen ook geblazen. Haar ouders bliezen tot ver in het rood, en zagen daarna hoe hun niet-rokende dochter óók in het rood blies’.

Vinden zwangere vrouwen het lastig om te blazen, en de score te interpreteren? Volgens Ilse valt dat erg mee. Het inhouden van de adem doet ze soms even mee, en dan gaat het vrijwel altijd goed. ‘En ook als iemand de taal niet goed spreekt, kun je met de instructiekaart erbij heel goed laten zien wat er gebeurt. Die groene en rode strepen spreken voor zich, en je kan het aanwijzen op het plaatje van de zwangere vrouw. Dat werkt heel goed’. 

Blijf op de hoogte en schrijf u in voor onze nieuwsbrief